ο νέο ευρύ πακέτο εξοπλιστικών προγραμμάτων που αφορά σχεδόν όλους τους κλάδους των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων φέρνει η κυβέρνηση προς συζήτηση και ψήφιση αύριο, Δευτέρα, στην αρμόδια Επιτροπή Άμυνας της Βουλής. Πρόκειται για αποφάσεις που σχετίζονται με νέα συστήματα αεράμυνας, αναβαθμίσεις σε μαχητικά αεροσκάφη, εκσυγχρονισμό πολεμικών πλοίων, αλλά και με έργα υποστήριξης που θεωρούνται απαραίτητα για να παραμείνει επιχειρησιακός ο υπάρχων εξοπλισμός.
Το μεγαλύτερο μέρος των συζητήσεων, πάντως, αναμένεται να επικεντρωθεί στην επονομαζόμενη «Ασπίδα του Αχιλλέα». Πρόκειται για το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου προστασίας της χώρας απέναντι σε αεροπορικές επιθέσεις, πυραύλους, αλλά και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στον συνδυασμό διαφορετικών τεχνολογιών, ώστε κάθε επίπεδο άμυνας να καλύπτει διαφορετικό είδος απειλής και διαφορετική απόσταση.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το σύστημα θα περιλαμβάνει τρόπους για την αντιμετώπιση στόχων μικρής, μεσαίας, αλλά και μεγάλης εμβέλειας. Στο συνολικό πλέγμα άμυνας θα αξιοποιηθούν και ορισμένα μέσα που ήδη διαθέτουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, όπως οι κινητές συστοιχίες αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot, οι οποίες βασίζονται σε αμερικανική τεχνολογία. Τα συγκεκριμένα συστήματα χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, αλλά και πυραύλων σε σημαντικές αποστάσεις και αποτελούν ήδη βασικό στοιχείο της αεράμυνάς μας.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενσωμάτωση ειδικών τεχνολογιών για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Τα συστήματα αυτά λειτουργούν κυρίως με τη μέθοδο της ηλεκτρονικής παρεμβολής, παρεμποδίζοντας τα σήματα επικοινωνίας των drones, ώστε να χάνουν τον έλεγχο ή να εξουδετερώνονται χωρίς να απαιτείται η χρήση πυραύλων.
Ωστόσο, στη συνεδρίαση της Δευτέρας το ενδιαφέρον θα στραφεί κυρίως στα νέα συστήματα που προτείνεται να αγοραστούν από το Ισραήλ και τα οποία θα αποτελέσουν τον βασικό κορμό της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Μεταξύ αυτών βρίσκεται το αυτοκινούμενο αντιαεροπορικό σύστημα Spyder που κατασκευάζεται από την εταιρεία Rafael. Το συγκεκριμένο σύστημα είναι σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση εναέριων στόχων μικρής εμβέλειας και μπορεί να κινηθεί γρήγορα στο πεδίο μάχης, προστατεύοντας στρατιωτικές μονάδες ή κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Στο επόμενο επίπεδο άμυνας προβλέπεται να ενταχθούν τα συστήματα Barak MX της εταιρείας Israel Aerospace Industries. Αυτά έχουν τη δυνατότητα να αναχαιτίζουν απειλές σε μεγαλύτερη απόσταση και να προστατεύουν ευρύτερες περιοχές από εχθρικούς πυραύλους ή αεροσκάφη. Το τρίτο και πιο ισχυρό επίπεδο της άμυνας θα βασίζεται στο σύστημα David’s Sling, το οποίο έχει αναπτυχθεί ειδικά για την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων, αλλά και άλλων όπλων μεγάλης εμβέλειας.
Οι επιλογές αυτές δεν είναι τυχαίες, καθώς τα συγκεκριμένα συστήματα χρησιμοποιούνται ούτως ή άλλως σε πραγματικές συνθήκες επιχειρήσεων και αποτελούν μέρος της πολυεπίπεδης αεράμυνας του Ισραήλ. Το βλέπουμε και τώρα στον πόλεμο με το Ιράν. Για τον λόγο αυτό το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας θεωρεί ότι μπορούν να αποτελέσουν μια αξιόπιστη βάση για την ενίσχυση της άμυνας της χώρας απέναντι σε σύγχρονες απειλές.
Ήδη στις αρχές του μήνα η Βουλή είχε εγκρίνει την αγορά ορισμένων πρόσθετων συστημάτων αντιμετώπισης drones από το Ισραήλ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και μια νέα τεχνολογία που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη. Το σύστημα αυτό μπορεί να εντοπίζει αυτόματα πιθανούς στόχους, να τους αναγνωρίζει και να επιλέγει μόνο του το κατάλληλο αντίμετρο για την εξουδετέρωσή τους.
Στο ευρύτερο σχέδιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα ενταχθούν επίσης και τα πυραυλικά συστήματα πολλαπλών εκτοξεύσεων Puls, για τα οποία έχει ήδη ληφθεί απόφαση προμήθειας. Τα συγκεκριμένα συστήματα έχουν τη δυνατότητα να εκτοξεύουν διαφορετικούς τύπους πυραύλων και να πλήττουν στόχους σε μεγάλες αποστάσεις, προσφέροντας σημαντική ευελιξία στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, οι διαδικασίες για την προώθηση αυτών των προγραμμάτων επρόκειτο εξαρχής να ξεκινήσουν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Το συνολικό κόστος του πακέτου που αφορά κυρίως την αεράμυνα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει ελαφρώς τα τρία δισεκατομμύρια ευρώ.
Όπως είναι λογικό, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες ημέρες έχουν κάνει ακόμη πιο έντονη τη συζήτηση για τη σημασία της ισχυρής αεράμυνας. Στην περιοχή έχουν σημειωθεί εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα συστήματα, με περιστατικά που αφορούν το Ισραήλ, τον Λίβανο, το Ιράν, αλλά και μια σειρά από κράτη του Κόλπου.
Πέρα όμως από τα προγράμματα αεράμυνας, η Επιτροπή της Βουλής θα εξετάσει και άλλα σημαντικά έργα που αφορούν το Πολεμικό Ναυτικό. Συγκεκριμένα, θα συζητηθούν δύο συμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών τύπου MEKO. Τα πλοία αυτά αποτελούν αν μη τι άλλο βασικό μέρος του ελληνικού στόλου και βρίσκονται σε υπηρεσία εδώ και αρκετά χρόνια, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναβάθμιση των συστημάτων τους, ώστε να παραμείνουν επιχειρησιακά για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη.
Η ατζέντα της συνεδρίασης περιλαμβάνει επίσης δύο σημαντικά έργα για την Πολεμική Αεροπορία. Το πρώτο αφορά την αναβάθμιση μέρους του στόλου των μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 50. Η αναβάθμιση θα είναι μερική, αλλά θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική ώστε τα συγκεκριμένα αεροσκάφη να μπορούν να επιχειρούν αποτελεσματικά για πολλά ακόμη χρόνια. Το κόστος του προγράμματος εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Το δεύτερο έργο σχετίζεται με την προετοιμασία για την άφιξη των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, τα οποία η Ελλάδα έχει αποφασίσει να αποκτήσει τα επόμενα χρόνια. Για να μπορέσουν να επιχειρούν από ελληνικές βάσεις, απαιτούνται ειδικές εγκαταστάσεις, υποδομές και τεχνικές υποστηρίξεις. Για τον σκοπό αυτό σχεδιάζεται η κατασκευή των απαραίτητων εγκαταστάσεων, με στόχο το κόστος να παραμείνει κάτω από τα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα με τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, θα εξεταστεί και μια σειρά από συμβάσεις τεχνικής υποστήριξης για διάφορα μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας. Αν και τα έργα αυτά δεν έχουν συνήθως την ίδια δημοσιότητα με τις αγορές νέων όπλων, θεωρούνται εξαιρετικά σημαντικά για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Οι συμφωνίες αυτές αφορούν κυρίως την προμήθεια ανταλλακτικών και υπηρεσιών συντήρησης για διάφορους τύπους αεροσκαφών. Συγκεκριμένα, θα εξεταστεί η αγορά υλικών για τα μαχητικά F-16, για τα παλαιότερα αλλά ακόμη ενεργά F-4E Phantom, για τα μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 που χρησιμοποιούνται για μεταφορά προσωπικού και εξοπλισμού, καθώς και για τα εκπαιδευτικά αεροσκάφη T-6 Texan που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση των νέων πιλότων.
Στο ίδιο πακέτο αποφάσεων περιλαμβάνεται και η προμήθεια εκπαιδευτικών πυρομαχικών για τα άρματα μάχης Leopard 2. Πρόκειται για βλήματα κινητικής ενέργειας διαμετρήματος 120 χιλιοστών, τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως για εκπαίδευση πληρωμάτων και ασκήσεις. Η αγορά τους θα πραγματοποιηθεί μέσω του μηχανισμού προμηθειών του ΝΑΤΟ, γνωστού ως NSPA, που χρησιμοποιείται συχνά από τις χώρες της Συμμαχίας για κοινές προμήθειες και τεχνική υποστήριξη. Το συνολικό κόστος όλων αυτών των προγραμμάτων υποστήριξης υπολογίζεται περίπου στα 100 εκατομμύρια ευρώ. Αν και το ποσό είναι σαφώς μικρότερο σε σχέση με τα μεγάλα εξοπλιστικά έργα, θεωρείται απαραίτητο για να παραμείνουν τα υπάρχοντα οπλικά συστήματα σε καλή κατάσταση και να μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς προβλήματα στις επιχειρησιακές αποστολές.
