Για πρώτη φορά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι ΗΠΑ έπεσαν εκτός της παγκόσμιας πρώτης δεκάδας των ισχυρότερων διαβατηρίων, σηματοδοτώντας μία σημαντική ανατροπή για τη διεθνή υπερδύναμη. Σύμφωνα με τον τελευταίο Henley Passport Index, κατάταξη που μετρά σε πόσες χώρες μπορεί να ταξιδέψει ένας πολίτης χωρίς να χρειάζεται βίζα, το αμερικανικό διαβατήριο κατατάσσεται πλέον στη 12η θέση παγκοσμίως, σε ισοβαθμία με τη Μαλαισία. Μόλις πέρυσι, οι ΗΠΑ βρίσκονταν στην έβδομη θέση, πριν υποχωρήσουν στη 10η τον Ιούλιο φέτος, ενώ δέκα χρόνια πριν ήταν στην κορυφή της λίστας.
«Η φθίνουσα ισχύς του αμερικανικού διαβατηρίου την τελευταία δεκαετία δεν αποτελεί απλώς μια αναδιάταξη στις κατατάξεις, αλλά σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή στη διεθνή κινητικότητα και τις δυναμικές της ήπιας ισχύος», δήλωσε ο Κρίστιαν Χ. Κάελιν, πρόεδρος της Henley & Partners και δημιουργός του δείκτη, σε δελτίο Τύπου. «Οι χώρες που αγκαλιάζουν την ελεύθερη πρόσβαση και τη συνεργασία προχωρούν μπροστά, ενώ όσες βασίζονται στα προνόμια του παρελθόντος μένουν πίσω», συμπληρώνει.
Αυτή τη στιγμή, η Ασία κυριαρχεί στις υψηλές θέσεις. Η Σιγκαπούρη ηγείται με πρόσβαση χωρίς βίζα σε 193 προορισμούς, ακολουθούμενη από τη Νότια Κορέα με 190 και την Ιαπωνία με 189.
Ειδικότερα, η λίστα με τα πιο ισχυρά διαβατήρια διαμορφώνεται ως εξής: Στην κορυφή βρίσκεται η Σιγκαπούρη (193 προορισμοί χωρίς βίζα). Ακολουθούν Νότια Κορέα (190), Ιαπωνία (189), με 188, οι Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Ελβετία, με 187, οι Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ολλανδία.
Στην 6η θέση βρίσκονται η Ελλάδα, Ουγγαρία, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία (186). Ακολουθούν οι Αυστραλία, Τσεχία, Μάλτα, Πολωνία (185) και στη συνέχεια οι Κροατία, Εσθονία, Σλοβακία, Σλοβενία, ΗΑΕ, Ηνωμένο Βασίλειο (184), ο Καναδάς (183) και τέλος Λετονία, Λιχτενστάιν (182).
Η Henley & Partners, εταιρεία με έδρα το Λονδίνο που εξειδικεύεται στη συμβουλευτική για υπηκοότητα και διαμονή, συντάσσει αυτές τις κατατάξεις για περίπου 20 χρόνια χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη Διεθνή Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (IATA).
Ολόκληρη η λίστα:
Η πτώση της κατάταξης του αμερικανικού διαβατηρίου συμπίπτει με αυστηρότερες πολιτικές μετανάστευσης και ταξιδιών των ΗΠΑ υπό τη διακυβέρνηση Τραμπ, που αρχικά στόχευαν στην παράνομη μετανάστευση, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκαν σε περιορισμούς για τουρίστες, ξένους εργαζόμενους και διεθνείς φοιτητές.
Η αμοιβαιότητα παίζει σημαντικό ρόλο στις κατατάξεις, επισημαίνει η Henley & Partners, τονίζοντας ότι, ενώ οι κάτοχοι αμερικανικού διαβατηρίου μπορούν να επισκεφθούν 180 προορισμούς χωρίς βίζα, οι ΗΠΑ επιτρέπουν μόνο σε 46 άλλες εθνικότητες είσοδο χωρίς βίζα.
Σύμφωνα με τον Guardian πρόσφατες αλλαγές στην πρόσβαση συνέβαλαν σε πτώση θέσεων στην κατάταξη συνολικά. Τον Απρίλιο, η Βραζιλία τερμάτισε την είσοδο χωρίς βίζα για Αμερικανούς, Καναδούς και Αυστραλούς, επικαλούμενη έλλειψη αμοιβαιότητας. Άλλες χώρες έχουν επεκτείνει τις απαλλαγές βίζας, αλλά όχι για τους Αμερικανούς. Η Κίνα και το Βιετνάμ, για παράδειγμα, απέκλεισαν τις ΗΠΑ από τις νέες λίστες χωρών που δικαιούνται τουρισμό χωρίς βίζα.
Σύμφωνα με τη Henley & Partners, οι χώρες που προσφέρουν στους πολίτες τους ευρεία ελευθερία ταξιδιού αλλά περιορίζουν την είσοδο χωρίς βίζα για άλλους, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, έχουν δει την ισχύ των διαβατηρίων τους να σταθεροποιείται ή να μειώνεται τα τελευταία χρόνια.
Η δραματική πτώση στην κατάταξη έχει ήδη αυξήσει το ενδιαφέρον των Αμερικανών για διπλή υπηκοότητα, υποστηρίζει η εταιρεία, σηματοδοτώντας ότι η αμιγώς αμερικανική υπηκοότητα ίσως να μην αποτελεί πλέον σύμβολο υπερδύναμης.
