Ένα διόλου ευκαταφρόνητο βήμα προς τον τομέα του Διαστήματος ετοιμάζεται να κάνει η Ελλάδα, αποκτώντας για πρώτη φορά στην ιστορία της έναν στόλο 13 δορυφόρων εθνικής κυριότητας. Οι δορυφόροι αυτοί, με την εκτόξευσή τους να προγραμματίζεται για το καλοκαίρι του 2026, θα παρέχουν ανεξάρτητη πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα που θα αφορούν για παράδειγμα την άμυνα, την πολιτική προστασία ή την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού και θα ενισχύσουν τη θέση της χώρας στον τομέα της τεχνολογίας, της γεωπολιτικής και της καινοτομίας.
Μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες, η αποστολή αυτών των δορυφόρων στο Διάστημα, θα πραγματοποιηθεί από τον πύραυλο της SpaceX, της πρωτοπόρου αεροδιαστημικής εταιρείας του 53χρονου κροίσου Έλον Μασκ, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την Ελλάδα στον τομέα της αεροδιαστημικής.
Έως και σήμερα, η ανάγκη για δορυφορικά δεδομένα καλύπτεται κυρίως μέσω αγορών από ξένες εταιρείες, με υψηλό οικονομικό κόστος για το κράτος και σημαντικές λειτουργικές καθυστερήσεις. Η έλλειψη συντονισμού στους δημόσιους φορείς συχνά οδηγεί σε περιττές επαναλήψεις, αφού πολλαπλές υπηρεσίες αγοράζουν τις ίδιες πληροφορίες (σ.σ. ναι, συμβαίνει κι αυτό) χωρίς να υπάρχει κεντρική διαχείριση.
Η νέα πρωτοβουλία που τελεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την καθοδήγηση του υπουργού, Δημήτρη Παπαστεργίου, και του υφυπουργού, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, φιλοδοξεί να τερματίσει αυτήν την εξάρτηση. Με τη δημιουργία ενός κεντρικού κέντρου δορυφορικών δεδομένων, όλα τα απαραίτητα στοιχεία θα είναι πλέον διαθέσιμα σε μια κεντρική βάση και θα διαχέονται ακολούθως στις δημόσιες υπηρεσίες, εξοικονομώντας χρόνο και πόρους.
Οι νέοι ελληνικοί δορυφόροι δεν θα πρέπει προφανώς να αντιμετωπιστούν απλώς ως σύμβολα… εθνικής υπερηφάνειας και προφανώς δεν έχουμε φτάσει στο σημείο να πούμε ότι η Ελλάδα κατακτά το Διάστημα, θα ήταν υπερβολή κάτι τέτοιο. Γίνεται όμως ένα σημαντικό βήμα για την εξυπηρέτηση μιας σειράς σκοπών του κράτους και εισερχόμαστε πλέον σε μια κλειστή ομάδα χωρών που διαθέτουν εθνικής κυριότητας δορυφόρους. Καθένας από τους 13 διαστημικούς αυτούς παρατηρητές αναμένεται να καλύπτει συγκεκριμένες ανάγκες. Ειδικότερα:
Οπτικοί δορυφόροι υψηλής ανάλυσης
Επτά δορυφόροι θα εστιάζουν στη συλλογή εικόνων υψηλής ανάλυσης, προσφέροντας την ικανότητα παρακολούθησης σημαντικών γεγονότων σε πραγματικό χρόνο. Αυτοί θα μπορούν να ανιχνεύουν φαινόμενα όπως αυθαίρετες κατασκευές, περιβαλλοντικές αλλαγές και μαζικές μετακινήσεις μεταναστευτικών/προσφυγικών ροών στα σύνορα της επικράτειας. Επιπλέον, η συμμετοχή τους σε κοινό δίκτυο με δορυφόρους από την Ισπανία και την Πορτογαλία θα παρέχει δεδομένα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στη Μεσόγειο.
Δορυφόροι με ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR)
Δύο από τους δορυφόρους θα φέρουν τεχνολογία ραντάρ SAR, κατασκευασμένη στην Ελλάδα από την ευρωπαϊκή εταιρεία ICEYE. Το SAR (Synthetic Aperture Radar) ξεχωρίζει από τα παραδοσιακά ραντάρ, επειδή χρησιμοποιεί τεχνικές συνθετικής απεικόνισης, επιτρέποντας τη δημιουργία λεπτομερών εικόνων ανεξαρτήτως των καιρικών συνθηκών ή του φωτισμού. Αυτό σημαίνει ότι το SAR μπορεί να λειτουργεί τόσο τη μέρα όσο και τη νύχτα, ακόμα και μέσα από σύννεφα ή ομίχλη. Οι εφαρμογές της περιλαμβάνουν την παρακολούθηση θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων, την ανίχνευση φυσικών καταστροφών και τη βελτίωση της ασφάλειας στη ναυτιλία.
Θερμικοί δορυφόροι για τις πυρκαγιές
Τέσσερις δορυφόροι με δυνατότητα θερμικής απεικόνισης θα συμβάλλουν στην πρόληψη και διαχείριση πυρκαγιών. Με τη χρήση δεδομένων θερμοκρασίας, θα είναι δυνατό να εντοπιστούν σημεία υψηλού κινδύνου, όπως περιοχές με αυξημένη καύσιμη ύλη, ενώ το λογισμικό τους θα μπορεί να προβλέπει τη διαδρομή και την εξάπλωση των πυρκαγιών, παρέχοντας κρίσιμη πληροφόρηση στις αρμόδιες αρχές.
Όπως τονίζεται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η εκτόξευση των δορυφόρων θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας εποχής για την Ελλάδα. Η ανεξάρτητη πρόσβαση σε δορυφορικά δεδομένα δεν εξασφαλίζει μόνο οικονομική εξοικονόμηση, αλλά και στρατηγική αυτονομία. Παράλληλα, οι τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν για την υλοποίηση του έργου αναμένεται να δώσουν ώθηση στον τομέα της καινοτομίας, ενισχύοντας την οικονομία και τη διεθνή μας θέση.
