Το ζήτημα με τις οικοδομικές άδειες που αξιοποιούν τα περίφημα «μπόνους» του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) παραμένει ανοιχτό και αναδεικνύεται σε ένα σήριαλ με αλλεπάλληλα επεισόδια. Παρά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις του ΝΟΚ για τα κίνητρα επιπλέον ύψους και δόμησης, η υπόθεση φαίνεται να απέχει πολύ από την οριστική της διευθέτηση. Πλέον αναμένεται να καθαρογράφει η απόφαση, που χρονικά τοποθετείται εντός του Ιανουαρίου και θεωρείται το επόμενο σημαντικό βήμα, ωστόσο η αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί εντείνει τα προβλήματα στην αγορά.
Όλοι πλέον περιμένουν την αντίδραση της Πολιτείας, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη νομιμότητα, τα συμφέροντα των επενδυτών και την ανάγκη για σταθερότητα στην οικοδομική δραστηριότητα. Οι εκκρεμότητες, αντί να μειώνονται, συσσωρεύονται, καθώς το βασικό ερώτημα αφορά την τύχη των οικοδομικών αδειών που έχουν εκδοθεί με βάση τα «μπόνους», αλλά οι εργασίες ανέγερσης δεν έχουν ξεκινήσει.
Κατασκευαστές και εμπλεκόμενοι στην αγορά σημειώνουν ότι δημιουργείται ένα παράδοξο και, ενδεχομένως, άδικο καθεστώς. Όπως επισημαίνεται, δύο όμορα ακίνητα με παρόμοιες οικοδομικές άδειες μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση: αν σε ένα από αυτά έχει πέσει έστω και ένα κυβικό τσιμέντο, η άδεια παραμένει σε ισχύ, ενώ στο άλλο, που δεν έχει ξεκινήσει εργασίες, κινδυνεύει να ακυρωθεί. Αυτή η αντίφαση αποτελεί βασικό επιχείρημα για όσους αναμένεται να κινηθούν νομικά προκειμένου να καταρρίψουν τη νομολογία που διαμορφώνεται.
Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν οικιστικά projects κυρίως στην Περιφέρεια, τα οποία πλέον βρίσκονται κυριολεκτικά στο αέρα, αφού δεν έχουν ξεκινήσει τις εργασίες, αλλά ήταν μία ανάσα από το να συμβεί αυτό.
Η τροπολογία του ΥΠΕΝ
Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχώρησε στην κατάθεση τροπολογίας, με την οποία «παγώνει» η έκδοση νέων οικοδομικών αδειών και προεγκρίσεων που κάνουν χρήση των «μπόνους» του ΝΟΚ. Το μέτρο θα ισχύσει έως τη δημοσίευση της σχετικής απόφασης του ΣτΕ. Παράλληλα, οι οικοδομικές άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί δεν ανακαλούνται, ενώ τυχόν ανακλήσεις αδειών από τη διοίκηση που πραγματοποιήθηκαν μετά την 11η Δεκεμβρίου 2024 ακυρώνονται αυτοδικαίως.
Η τροπολογία επιχειρεί να διαχειριστεί την αβεβαιότητα που έχει προκύψει στην αγορά, ενόψει της κρίσιμης απόφασης του ΣτΕ, η οποία αναμένεται να καθορίσει το μέλλον του ΝΟΚ. Η απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έκρινε ότι τα κίνητρα που προβλέπει ο ΝΟΚ για πρόσθετη δόμηση και ύψος είναι αντισυνταγματικά, καθώς τέτοια μπόνους πρέπει να ενσωματώνονται στον πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής, με βάση τη φυσιογνωμία της και την επιστημονική τεκμηρίωση, και όχι μέσω γενικών και οριζόντιων ρυθμίσεων.
Τα κύρια σημεία της τροπολογίας
- Αναστολή νέων αδειών και συνεδριάσεων: Αναστέλλεται η έκδοση προεγκρίσεων και οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των μπόνους του ΝΟΚ. Παράλληλα, «παγώνουν» οι συνεδριάσεις αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών συμβουλίων για μελέτες που βασίζονται στα κίνητρα αυτά.
- Προστασία εκδοθεισών αδειών: Οι άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί με βάση τα κίνητρα του ΝΟΚ δεν ανακαλούνται έως τη δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ. Επιπλέον, ανακλήσεις αδειών που έγιναν μετά την 11η Δεκεμβρίου 2024 ακυρώνονται αυτοδικαίως.
- Παράταση ισχύος: Το ΥΠΕΝ διατηρεί τη δυνατότητα να παρατείνει την ισχύ της τροπολογίας για έναν μήνα μετά τη δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ, εφόσον χρειαστεί.
Οι επόμενες κινήσεις και οι προκλήσεις
Το υπουργείο καλείται να διαχειριστεί ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα, ισορροπώντας σε τεντωμένο σχοινί ανάμεσα σε αντικρουόμενα συμφέροντα. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι κατασκευαστές και οι επενδυτές, που ζητούν σαφείς κανόνες για να προχωρήσουν τα έργα τους. Από την άλλη, η ανάγκη για σεβασμό στο πολεοδομικό πλαίσιο και τη συνταγματική τάξη απαιτεί προσεκτική και στοχευμένη νομοθέτηση.
Η αγορά παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις, καθώς η αβεβαιότητα πλήττει την οικοδομική δραστηριότητα και τις επενδύσεις. Το μέλλον του ΝΟΚ, όπως και η επανεκκίνηση της οικοδομικής δραστηριότητας υπό σαφείς και δίκαιους κανόνες, εξαρτώνται από τις επόμενες κινήσεις του ΥΠΕΝ και τη σαφήνεια που θα προσδώσει η απόφαση του ΣτΕ.
